Obowiązek ewidencji czynników HCFC

Obowiązek i sprawozdawczość dotycząca ewidencji czynników chłodniczych

Temat dotyczy tych wszystkich, którzy wykorzystywali w swej działalności gospodarczej  czynniki chłodnicze będące substancjami kontrolowanymi (tj. substancjami zubożającymi warstwę ozonową, SZWO. Przypomnę, że do SZWO zalicza się:

  • czynniki z grupy CFC, w tym m.in. R12, R11, R500, R502;
  • czynniki z grupy HCFC, w tym najpopularniejsze to: R22, R401A/B, R402A/B, R403A/B, R408A, R409A, R123, R141b.

Do substancji kontrolowanych nie zalicza się czynników HFC, w tym m.in.: R134a, R404A, R407C, R410A, R417A, R419A, R422A/D, R424A, R427A, R507. W stosunku do tych substancji obowiązek prowadzenia ewidencji przez firmy serwisowe - nie dotyczy.

Dla substancji CFC i HCFC istnieje obowiązek prowadzenia odrębnej ewidencji stosowania substancji kontrolowanych według wzoru określonego przez Ministra Gospodarki i Pracy w rozporządzeniu z dnia 11 sierpnia 2004 r. (Dz.U.2004.185.1911). Ewidencję można prowadzić na papierze, bądź elektronicznie - w komputerze. Przy prowadzeniu ewidencji w formie elektronicznej, rozporządzenie narzuca obowiązek dokonywania co najmniej miesięcznych wydruków.

Link do wzoru określonego przez Ministra Gospodarki i Pracy w rozporządzeniu z dnia 11 sierpnia 2004 r. (Dz.U.2004.185.1911)

Ponadto, aktualnie obowiązująca ustawa o substancjach zubożających warstwę ozonową z 2004 r. (Dz.U.2004.121.1263) wprowadza obowiązek przekazywania informacji zawartych w tej ewidencji do "wyspecjalizowanej jednostki" wskazanej przez Ministra Środowiska.

Jednostką tą wyznaczono Biuro Ochrony Warstwy Ozonowej i Klimatu, Instytut Chemii Przemysłowej, ul. Rydygiera 8, 01-793 Warszawa (BOWOiK); kontakt - tel./faks: (22) 633-92-91, Pan dr doc. hab. Janusz Kozakiewicz, Dyrektor.

Wspomniane sprawozdania (czyli generalnie ewidencję za cały rok) należy przekazać do BOWOiK do 28 lutego za rok poprzedni. W ewidencji należy także uwzględnić ew. emisję czynników HCFC (uwaga na spójność tego sprawozdania ze sprawozdaniem dot. korzystania ze środowiska!).


Wychodząc naprzeciw Krajowe Forum Chłodnictwa (KFCH) opracowało dla swoich członków gotowy formularz do wypełnienia (z formułami). Jest to jedna z wielu korzyści przynależności do organizacji zrzeszającej firmy chłodnicze w naszym kraju.


Przykładowy formularz sprawozdania

W opracowanym formularzu są cztery arkusze: blank - czysty formularz do wypełnienia, oraz trzy częściowo wypełnione formularze - dla najbardziej popularnych czynników HCFC (tj. R22, R409A i R401A).  Ewidencję (w tym przychody i rozchody) należy wypełniać odrębnie dla KAŻDEJ substancji kontrolowanej, czyli dla każdego czynnika oddzielnie.

A oto krótka inststrukcja obsługi formularzy:
Formularze są zautomatyzowane. Należy wypełniać tylko komórki zaznaczone kolorem żółtym.
Niektóre pozostałe pozycje zawierają formuły, dzięki którym dane będą się zliczać automatycznie.
W kolumnie "pochodzenie" oraz "cel używania" arkusza (tj. kolumna "i") należy wpisywać symbole pochodzenia lub używania określone w załączniku nr 4 w/w rozporządzenia. W Państwa przypadku, najczęściej będziecie pewnie używać następujących kategorii
A - określającej "zbycie lub nabycie w kraju";
D2 - określającej "obsługę techniczną lub naprawę urządzeń i instalacji zawierających substancje kontrolowane"); zgodnie z rozporządzeniem, w przypadku sprzedaży czynników chłodniczych w ramach wykonywanej obsługi technicznej lub naprawy urządzeń zawierających substancje kontrolowane, należy wybrać kategorię "D2";
D15 - oznaczające "inne cele" - tym symbolem należy zaznaczać ew. emisję freonów do atmosfery;
E1 - oznaczającą "odzysk we własnym zakresie" – w przypadku odzysku freonu od klienta;
E2 - oznaczającą "recykling we własnym zakresie (ponowne napełnienie urządzeń po wstępnym oczyszczeniu)",
E7 - oznaczającą "przyjęcie lub przekazanie do recyklingu, regeneracji lub unieszkodliwienia na obszarze kraju" - w przypadku rozchodu wynikającego z przekazania odzyskanych czynników do Fundacji PROZON do ekologicznego zagospodarowania (www.prozon.org.pl).
Kategorie A, B i C mogą być "przydzielane" zarówno dla przychodów, jak i rozchodów substancji kontrolowanych.
Kategoria E1 może być "przydzielana" wyłącznie dla przychodów substancji kontrolowanych.
Pozostałe kategorie (D1-D15 oraz E2-E10) mogą być "przydzielane" wyłącznie dla rozchodów substancji kontrolowanych.
W zestawieniach ewidencji znajduje się także kolumna "Data transakcji" (po prawej stronie tabeli, która będzie sie drukować - w kolumnie "J"). Takiej kolumny nie wymaga rozporządzenie MGiP, niemniej jednak, w opinii KFCH - jest ona co najmniej bardzo przydatna.
Przygotowując zestawienia założono, że firma, która będzie wypełniać ewidencję będzie miała w miesiącu nie więcej niż 5 "transakcji przychodu" każdej z substancji kontrolowanej i nie więcej niż 10 "transakcji rozchodu" każdej z substancji kontrolowanych.  Jeśli takich operacji będzie więcej, proszę dodać odpowiednią liczbę wierszy przy poszczególnych miesiącach. Należy pamiętać o przekopiowaniu formuł, gdyż innaczej - otrzymane wyniki będą błędne.
Dla prawidłowego działania formuł, jest istotne, aby w kolumnie "i" (pochodzenie/cel używania) znajdowały się wyłącznie symbole oznaczające poszczególne katetorie, tj. A, B, C, D1, D2, ... E1, E2, ...E10). Komputer nie rozróżni WIELKICH i małych liter (jest mu wszystko jedno), natomiast ważne, aby w tych komórkach znajdowały się WYŁĄCZNIE te symbole, bez żadnych spacji, myślników, czy innych znaków.