Znaczenie wycieków

Instalacja jest uznawana za “szczelną pod względem wycieków”, jeśli emitowana ilość czynnika nie wpływa na skuteczność, wydajność i efektywność, co zazwyczaj oznacza ok. 10% wyjściowego napełnienia instalacji. Jak jednak wynika z opracowań Instytutu, wycieki na poziomie 30% wyjściowego napełnienia nie są niczym niezwykłym.Wycieki czynników mają negatywny wpływ na środowisko, ale równie ważne jak argumenty z zakresu ekologii są też kwestie techniczne. Instalacje niedopełnione są mniej wydajne (także pod względem energetycznym), mają wyższe koszty eksploatacji i mogą nie zapewnić właściwej wydajności chłodniczej. Zwiększone zużycie energii powoduje wyższe koszty eksploatacji: obsługi, czynników użytych do serwisu, energii elektrycznej czy wreszcie postojów,

Należy podkreślić, że za wycieki czynnika odpowiada użytkownik instalacji (w regulacji F-gazowej – operator). Jego zadaniem jest więc podjęcie środków ograniczających wycieki czynników, a w przypadku wykrycia wycieków – jak najszybsze zlecenie naprawy.

Podstawy prawne

Podstawowym środkiem ograniczającym wycieki w instalacjach istniejących jest ich wykrywanie. Zgodnie z polskim prawem, czyli art. 8. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową, użytkownik obowiązany jest do kontroli:

• urządzeń/instalacji zawierających 3 – 30kg SZWO – raz na rok;
• urządzeń/instalacji zawierających 30 – 300kg SZWO – raz na 6 miesięcy;
• urządzeń/instalacji zawierających powyżej 300 kg SZWO – raz na 3 miesiące;

W europejskim rozporządzeniu F-gazowym zawarte są następujące wymagania dla odpowiednich instalacji:

• od 3 do 30kg HFC – kontrola co roku;
• od 30 do 300kg HFC – kontrola 2 razy w roku;
• ponad 300kg HFC – urządzenie do wykrywania wycieków zamontowane na stałe, kontrola 4 razy w roku.

Po wykryciu wycieku trzeba go zlikwidować i ponownie sprawdzić instalację w miejscu naprawy w ciągu miesiąca.

Podstawy praktyczne

Prawidłowo wykonane badanie wycieków powinno zacząć się od sprawdzenia poprzedniego sprawozdania i wyboru odpowiedniej metody badania (np. zgrubny przegląd detektorem, a potem dokładna lokalizacja wycieków za pomocą wody z mydłem). Sprawdzenia wymaga cała instalacja, w tym:

• korki topliwe i zawory bezpieczeństwa wraz z instalacją odpowietrzającą;
• króćce manometrów;
• przekaźniki ciśnienia;
• króćce zaworów serwisowych i zawory Schradera (po badaniu należy je zaślepić, sprawdzając szczelność zaślepki);
• czy zawory są zaślepione – praktyka pokazuje, że źródłem większości wycieków są niezaślepione zawory.

Należy pamiętać, że pierwszy wykryty wyciek zazwyczaj nie jest jedynym, a po jego wykryciu należy sprawdzić całą instalację. Na to, czy powstaną wycieki, ma wpływ szereg czynników:

• projekt instalacji, jakość zastosowanych urządzeń;
• rodzaje połączeń i jakość ich wykonania;
• prowadzenie, podparcie i zamocowanie przewodów;
• sposoby ograniczenia wibracji;
• jakość próby szczelności i przeprowadzenie rozruchu;
• standard obsługi i konserwacji.

Zatem można ograniczyć wycieki, kontrolując „słabe punkty instalacji”, m.in.:

• przewody: sprawdzenia wibracji i drgań; sprawdzanie stanu obejm;
• połączenia kołnierzowe: śruby należy przykręcać równo, z odpowiednim momentem obrotowym;
• połączenia kielichowe: należy ograniczyć do minimum. Tam, gdzie są konieczne, zaleca się stosować raczej adaptory niż kielichy wykonane kielicharką. Do dokręcania należy używać klucza dynamometrycznego, uzależniając moment obrotowy od średnicy rury.
• kurki do napełniania instalacji: nie należy ich zostawiać w instalacji (ok. 40% pozostawionych kurków przecieka).

W wyniku doświadczeń brytyjskich rozpoznano i opisano 13 newralgicznych punktów instalacji – elementów najbardziej zagrożonych wyciekami. Są to: zawory odcinające i kulowe; zawory Schradera; połączenia kielichowe; połączenia mechaniczne i kołnierze; zawory bezpieczeństwa i korki topliwe; uszczelnienia wałów (sprężarki niehermetyczne); skraplacze; kurki do napełniania instalacji; przekaźniki ciśnienia; uszczelki typu O-ring; rurki kapilarne; łuki powrotne na parownikach i skraplaczach; rury tacki skroplin.

Czytaj dalej >>

Projekt jest realizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu „Uczenie się przez całe życie”

Publikacja odzwierciedla jedynie stanowisko autora i Komisja Europejska ani Narodowa Agencja nie ponoszą odpowiedzialności za umieszczoną niej zawartość merytoryczną oraz za sposób wykorzystania zawartych w niej informacji.